Çin’in ABD mallarına yeni gümrük vergileriyle misilleme yapmasının akabinde, Lider Donald Trump’ın global bir ticaret savaşı başlatarak resesyona yol açacağı kaygıları yüzünden 3 büyük Wall Street borsası Cuma günü ikinci defa darbe aldı.
İşte borsadaki zararın bilançosu:
Dow Jones Sanayi Endeksi, Cuma günü 2.231,07 puan (yüzde 5,5) düşerek 38.314,86’ya geriledi. Bu, Haziran 2020’deki Covid-19 pandemisinden bu yana en büyük düşüş oldu. Bu düşüş, Perşembe günkü 1.679 puanlık kaybı takip ediyor ve endeksin tarihte birinci kere art geriye günlerde 1.500 puandan fazla kaybettiği manasına geliyor.
S&P 500 endeksi yüzde 5,97 düşerek 5.074,08’e geriledi. Bu, Mart 2020’den bu yana en büyük düşüş. Endeks Perşembe günü yüzde 4,84 kıymet kaybetmişti ve artık tepe düzeyinden yüzde 17’nin üzerinde aşağıda.
Nasdaq Bileşik Endeksi, hem Çin’e satış yapan hem de Çin’de üretim yapan birçok teknoloji şirketine mesken sahipliği yapıyor. Endeks, yüzde 5,8 düşüşle 15.587,79’a indi. Perşembe günü de neredeyse yüzde 6 düşmüştü. Aralık ayındaki rekor düzeyinden yüzde 22 düşerek Wall Street terminolojisine nazaran ayı piyasasına girdi.
Satışlar genele yayıldı; S&P 500’de yalnızca 14 pay günü artıda kapattı. Ana piyasa endeksleri seansın en düşük düzeylerinde kapandı. Küçük şirketleri kapsayan Russell2000 Endeksi son bir yılın tabanına geriledi.
Çin Ticaret Bakanlığı Cuma günü yaptığı açıklamada, ülkenin ABD’den gelen tüm eserlere yüzde 34 oranında vergi uygulayacağını belirtti. Bu açıklama, Trump’la müzakere yapılmadan misilleme yapılmayacağını uman yatırımcıları hayal kırıklığına uğrattı.
Cuma günü teknoloji payları düşüşe öncülük etti. iPhone üreticisi Apple payları yüzde 7 bedel kaybederek haftalık kaybını yüzde 13’e çıkardı. Yapay zeka bölümünün öncüsü Nvidia, seans sırasında yüzde 7 düştü. Tesla ise yüzde 10 bedel kaybetti. Bu üç şirket de tedarik olarak Çin’e yüksek oranda maruz kalan şirketler ortasında yer alıyor ve Pekin’in misilleme vergilerinden en çok etkilenenler oldu.
Teknoloji dışında, Çin’e yüksek montanlı ihracat yapan Boeing ve Caterpillar, Dow endeksini aşağı çekti. Boeing yüzde 9, Caterpillar ise yaklaşık yüzde 6 bedel kaybetti.
Bowersock Capital Partners CEO’su Emily Bowersock Hill, “Boğa piyasası öldü ve buna ideologların mazohist davranışları neden oldu” dedi. “Kısa vadede piyasa tabana yakın olabilir, fakat global bir ticaret savaşının uzun vadeli ekonomik büyüme üzerindeki tesirinden kaygılıyız.”
Çin’in Trump’ın tarifelerine karşılığı, yalnızca karşılıklı vergiyle sonlu kalmadı. Pekin, birtakım şirketleri “güvenilmez kuruluşlar listesi”ne ekledi. Bu liste, firmaların piyasa kurallarını ya da mukavele yükümlülüklerini ihlal ettiğini öne sürüyor. Ayrıyeten, Çin DuPont hakkında Cuma günü antitröst soruşturması başlattı, bu da paylarının neredeyse yüzde 13 düşmesine yol açtı.
10 yıllık ABD Hazine tahvili getirisi Cuma günü yine yüzde 4’ün altına geriledi; yatırımcılar inançlı liman olarak tahvillere yönelirken fiyatlar yükseldi, getiriler düştü. Wall Street’in dehşet endeksi olarak bilinen CBOE Volatilite Endeksi (VIX) 40 düzeyini aştı – bu, sadece süratli piyasa düşüşlerinde görülen çok bir düzey.
Trump, Çarşamba akşamı duyurduğu tarifelere piyasadan gelen reaksiyonlara karşın geri adım atmayacağını ima etti ve Cuma günü Truth Social üzerinden “politikalarım asla değişmeyecek” iletisini paylaştı.
Freedom Capital Markets baş global stratejisti Jay Woods, “Hafta sonuna girerken asıl dehşet şu: ticaret savaşı tırmanıyor ve ABD geri adım atmıyor,” dedi.
Toplamda, S&P 500 bu hafta yüzde 9 düştü; bu, Covid’in başlangıç periyodundan bu yana en makûs haftalık performans oldu.
Zararlar Gelişen Piyasalara da Sıçradı
iShares MSCI Gelişen Piyasalar ETF’si, Cuma günü Mart 2020’den bu yana en büyük düşüşünü yaşadı. Lider Donald Trump’ın misilleme tarifeleri, global ticaret savaşı ve resesyon kaygılarını artırdı.
Fon, Cuma günü yüzde 5,56 düşerken, haftalık kaybı yüzde 7,29’a ulaştı. Yılbaşından bu yana ise yaklaşık yüzde 3 paha kaybetti.
Birçok gelişen piyasa iktisadı, global tedarik zincirlerinin kilit üyeleri pozisyonunda ve ekonomik çıktılarında ihracata büyük ölçüde bağımlılar. Bu nedenle tarifelerden değerli ölçüde etkileniyorlar. Dünya Bankası’na nazaran, 2023 yılında mal ve hizmet ihracatı Güney Kore’nin GSYİH’sinin yüzde 44’ünü, Hindistan’ın yüzde 21,8’ini ve Çin’in yüzde 19,7’sini oluşturuyordu.
Altın da %2 geriledi
Öte yanda, 3 günde %10’u aşan petrol fiyatlarında gerileme kalıcı olma niteliği taşıyor, zira bir dizi yatırım bankası ve uzmanın görüşüne nazaran, Ticaret Savaşı küresel resesyonu tetikleyecek.
More Stories
Aracı kurumlar Borsa için ne yorum yaptı?
Banka hisseleri için yeni hedef fiyat açıklandı
Morgan Stanley gitti, Barclay’s geliyor